خانه / دلایل به تعویق انداختن کارها / سلامت روان، گرفتار اهمال‌کاری‌ های روزمره

سلامت روان، گرفتار اهمال‌کاری‌ های روزمره

چرا برخی از افراد کار امروز را به فردا می سپارند و همیشه کارهایشان را با تاخیر انجام می دهند؟ چرا بعضی ها از قول قطعی دادن گریزانند و یا خود را در انجام بسیاری از کارهای سبک، ناتوان می بینند و گاه حتی احساس کسالت و تنبلی می کنند؟و… پاسخ بسیاری از سوالات این چنینی را می توان در صفت روانی و اخلاقی به نام اهمالکاری جستجو کرد.

 

تقریبا ۲۰ درصد افراد دچار بیماری “اهمالکاری “و یا “تعویق” به صورت مزمن هستند، پژوهش های متعدد روان شناسی بالينی نشان می دهد که اين عادت و یا سبک رفتاری در جوامع مختلف شايع و روندی رو به رشد دارد، به شکلی که اهمال کاری در تمام دوره های سنی و بخشهای مختلف زندگی افراد قابل مشاهده است، مثلا مطالعه مواد درسی به شب امتحان موکول می شود، تهیه برخی از مایحتاجات زندگی مدام به در فردا به تاخیر می افتد، برای یک تماس تلفنی ۲ دقیقه ای، گاه دو ساعت و یا دو روز وقت تلف می شود ، اگر چه ممکن است باز هم به سختی دست به تلفن برود و چرا برخی از افراد کار امروز را به فردا می سپارند و همیشه کارهایشان را با تاخیر انجام می دهند؟ چرا بعضی ها از قول قطعی دادن گریزانند و یا خود را در انجام بسیاری از کارهای سبک، ناتوان می بینند و گاه حتی احساس کسالت و تنبلی می کنند؟ و…

پاسخ بسیاری از سوالات این چنینی را می توان در صفت روانی و اخلاقی به نام اهمالکاری جستجو کرد. تقریبا ۲۰ درصد افراد دچار بیماری “اهمالکاری “و یا “تعویق” به صورت مزمن هستند، پژوهش های متعدد روان شناسی بالينی نشان می دهد که اين عادت و یا سبک رفتاری در جوامع مختلف شايع و روندی رو به رشد دارد، به شکلی که اهمال کاری در تمام دوره های سنی و بخشهای مختلف زندگی افراد قابل مشاهده است، مثلا مطالعه مواد درسی به شب امتحان موکول می شود، تهیه برخی از مایحتاجات زندگی مدام به در فردا به تاخیر می افتد، برای یک تماس تلفنی ۲ دقیقه ای، گاه دو ساعت و یا دو روز وقت تلف می شود ، اگر چه ممکن است باز هم به سختی دست به تلفن برود و ….

 

تعریف اهمال کارى:

اهمال کاری در لغت به معنای خصیصه ای در فرد تعریف می شود که شخص، کاری که تصميم اجرا و یا انجام آن را دارد به تاخیر بیندازد و یا به آینده ای نزدیک و یا دور موکول کند، به عبارت دیگر، ساده ترین و دقیق ترین تعریف برای این بیماری، فاصله زمانی طولانی بین اقدام و عمل است، که این فاصله گاه به حدی زیاد می شود که فرد هرگز دست به عمل نمی زند. اهمال کاری آسیب روانی است که از حالات نفس آدمی نشات می گیرد و جوهره آن با ” به تعويق انداختن”،” تعلل کردن”، “سبک گرفتن تصمیم”، ” سهل انگاری و احساس عدم مسئولیت” در امور فردی و جمعی معنا و مفهوم پیدا می کند؛معمولا اهمال کاری در اصطلاح عامرانه و عامیانه، تحت عنوان “اين دست آن دست کردن” معرف حضور همگان است.

 

چند نمونه متداول از اهمال کاری

-ادامه دادن به شغلی که امکان رشد و پیشرفت، در حداقل ترین میزان است.

-اصرار بر حفظ روابط نابه سامان تنها به امید اصلاح و یا بهتر شدن شرایط

-امتناع از کوشش و اقدام سازنده برای حل مشکلات زندگی

-بی توجهی به مسائل ناخوشایند زندگی و به تعویق انداختن زمان مواجه با آن مانند اعتیاد

-به تعویق انداختن کارهای دشوار و یا کم اهمیت به بهانه خواب ، بی حوصلگی، خستگی، احساس کسالت و ملال و بیماری

-کار امروز را به فرداها واگذار کردن مثل رژیم گرفتن از هفته آینده

-طفره رفتن از انجام اموری مهم در زندگی فردی و یا اجتماعی

 

ویژگی های افراد اهمال کار

معمولا افراد مبتلا به اهمال کاری، در انجام کاری که قصد انجامش را دارند، تاخیر قابل ملاحضه ای می کنند، معمولا اهمال کاران تصميم به انجام کاری می گيرند اما بدون علت شناخته شده ای، انجام آن را به تعویق می اندازند. غالبا افراد تعویقی و اهمال کار، از مکانیزمهای خودفریبی قدرتمندی برخوردارند، انها به سادگی می توانند تغییر اولویت داده و آن را توجیه کنند و یا حتی اطرافیان شان را قانع کنند. همچنین تعویقی ها همواره در جستجوی شناخت عوامل بیرونی هستند که تمرکز آنها را بر هم می زند و یا به عنوان بهانه ای برای انجام ندادن کارها کاربرد دارند.

اهمال کاری خصیصه ای ناپسند است که از نظر همگان حتی مبتلایان به اهمال کاری، مورد نکوهش و مذموم است؛ چون این حالت روانی، به حقیقت از مصادیق ناسپاسی است و کاملا متضاد با فطرت سپاسگزاری بشر است، بنابراین هیچ کس این خصیصه را بر خود و دیگران بر نمی تاباند. از سوی دیگر اهمال کاری بیماری مسری است که به سرعت به صورت عادت در افراد تظاهر می یابد و از حالتی به حالتی دیگر منتقل می شود، بنابراین درمان آن به سهولت انجام پذیر نخواهد بود.

گاه افراد نسبت به موضوعی، دارای سطحی از آگاهی هستند اما گاه کاملا بی اطلاع و بیخبر؛ با توجه به میزان همین اطلاع است که درجه اهمال کاری افراد نیز متفاوت می شود، به عبارت دیگر، اهمال کاری داری انواع و مراتب متعددی است، معمولااهمال کاران همگی با صورت مسأله واحدی شیوه مواجهه يکسانی ندارند و درست به همین دلیل، میزان تأثر و ناراحتى اهل اهمال و تساهل نیز یکسان نیست. اهمال کاران به چهار دسته تقسیم می شوند: برخی از اهمال کاران هیچ اهمیت و توجهی به رفتار مسامحه آميز نمی دهند آنچنان که گویی به نوعی مبتلا به غفلت هستند، بنابراین باید انتظار طلوع بیداری آنها را کشید؛ يا خود بيدار شوند و يا بيدارشان کنند.

عده ای از اهمالکاران به رفتار خود اعتراف می کنند، اما چون به کراهت آن پی نبرده اند، قضاوتی در آن باره ندارند و هرگز دلیلی نمی بینند که به فکر اصلاح باشند، اینان معمولا نسبت به گروه قبل، فاصله بیشتری با درمان دارند. دسته سوم گروهی هستند که نسبت به اهمالکاری خود آگاهی دارند اما از آنجا که آن را چندان ناپسند و زشت نمی پندارند و گاه حتی آن را برچسبی بر خویش قلمداد می کنند، شروع به خود فریبی می کنند، درمان این دسته از اهمال کاران نسبت به گروههای پیشین بسیار سخت است. دسته چهارم اهمالکارانی هستند که نسبت به این نارسایی اخلاقی و روانی خود توجه داشته و دایما نیز خود را بر این رفتار نابهنجار سرزنش و ملامت می کنند، اما راهکار درمان و شیوه مناسب مواجه با آن را نمی دانند.

 

پیامد های اهمال کاری

تکرار تدریجی اهمال کاری آن را به شکل عادت و اعتیاد در آورده و شخص معتاد به اهمال کاری، ناخواسته زمان را به تاخیر انداخته و فرصتها را یک به یک از دست می دهد و در ورطه ای از بی خیالی و فرار از واقعیت غوطه ور می شود.

اهمال کاری باید درمان شود، چه بسا عدم درمان، شخص اهمال کار را در معرض ابتلا به انواع مختلف عارضه های جسمی و روانی قرار می دهد که مهمترین آنها عبارتند از: بی خوابی، ضعف سیستم ایمنی، کاهش اعتماد به نفس، حيرت و سرگردانی همیشگی، احساس پوچی و بی ارزشی، احساس ندامت و پشیمانی، اضطراب و استرس، احساس ترس و دلهره دایم، وحشتزدگی درونی، عدم کنترل برخویش و در نهایت افسردگی. ابتلا فرد به افسردگی گواه براین است که فرد اهمال کار قصد دارد به طریقی خود را از رنج اهمال کاری نجات دهد؛ تا هنگامی که اهمال کاری به شکل اعتیاد در نیامده، افسردگی ناشی از آن درمان پذیر است؛ اما آن هنگام که اهمال کاری عادت رفتاری و شخصیتی فرد شود، درمان آن بسیار سخت و دشوار خواهد بود، بی گمان کسی که به چيزی عادت کرده، باز گردانيدن او از عادتش شبيه معجزه خواهد بود؛ چه بسا هویدا شدن شکست روحی فرد اهمال کار، به عنوان مانعی بزرگ، تغییر و تحول را نیز، امری ناممکن می سازد .

 

چرا اهمال کاری؟

شناخت علل اهمال کاری و ریشه یابی آن بی تردید درمان را نیز سهل و آسان خواهد می کند. روان شناسان عوامل موثر بر این آسیب روانی را به دو دسته کلی تقسیم می کنند: آسیب ها و نابهنجاری هایی که مربوط به روان شخص اهمال کار است و آسیب هایی که در ارتباط با دیگران و یا محیط اطراف بروز می یابند.

 

آسیب های شخصی عبارتند از :

احساس حقارت : احساس خودکم بینی به سه طریق موجب بروز این مشکل می شود، برخی از افراد با توقع بهتر و کامل تر بودن از خویش، در جهت انجام کاری که برعهده گرفته اند، همیشه احساس ترس، اضطراب و تشویش ناخواسته ای را تجربه می کنند، برخی دیگر خواهان جلب محبت و توجه دیگران هستند ، اما چون نمی توانند به اوج آن دست یابند، احساس ناراحتی کرده و در نهایت نسبت به آن خصومت نیز می ورزند و گروهی دیگر بخاطر فائق نشدن بر ضعفهای شخصیتی، به استرس و ناامیدی مبتلا می گردند.

دم بینی: برخی از افراد تنها به زمان کوتاهی از عمر خویش توجه دارند، انچنان که گویی همه چیز امروز است و فردایی وجود ندارد، لیکن دم را غنیمت می شمرند و تنها با نظر کردن به امروز، نه تنها برنامه ای برای آینده ندارند بلکه برنامه ریزی برای آن را هم به مخاطره می اندازند.

توقع بیش از حد از خود: عده ای کمالگرا هستند و در رفتارهای خویش توقع بیش از توان خود را مطالبه می کنند، انان معمولا ستارگان را هدف قرار می دهند اما شاید هوا هم نصیبشان نشود، بنابراین معمولا خلف وعده می کنند و نمی توانند وفادار بمانند. دقت در خوب انجام گرفتن اگر چه لازم است اما تندروی در آن، نوعی آرمانگرایی کاذب است که در نهایت منجر به شکست می شود. به عبارتی دیگر، کمال گرایی وسواس گونه شیوه مناسبی برای بالا بردن کیفیت در انجام فعالیتی نیست؛ چه بسا همیشه برآیند وسواس چیزی جز اضطراب و عقب نشینی در انجام کاری نخواهد بود.

پايين بودن سطح تحمل: برخی از افراد در برابر ناملایمات زندگی شکیبا و صبورند اگر چه بعضی ها هم خیلی زود از کوره در می روند و به هر طریق ممکنی ناخشنودی خویش را ابزار می دارند. میزان تحمل پذیری افراد به سرشت، خلق و خو، ساختار فیزیولوژی، قدرت اراده و میزان تاثر این عوامل نسبت به هم بستگی دارد، به طور کلی هر چه فرد نسبت به زندگی خوش بین تر و امیدوارتر باشد، ناملایمات زندگی را رنج آور نخواهد دید.

اشتياق به لذت جويي کوتاه مدت: در بسیاری از موارد، اهمالکاری نتیجه لذت جویی آنی و بی تابی برای رسیدن به خوشی زودگذر است، معمولا اگر فرد در رفتارهای خویش همیشه به لذتهای زودگذر بیندیشید و یا راحتی را مقدم بر همه چیز بداند باید نسبت به بسیاری از مزایای طولانی مدت چشم پوشی کند.

فقدان قاطعيت : برخی از افراد از انجام کاری می ترسند و برای وارد نشدن به آن کار نیز، سخت از خود محافظت می کنند، این توصیف، شرح حال کسانی است که دچار اهمال کاری شده و مهمل نامیده می شوند. بی شک با مضاف کردن کار و بی محابا در معرکه اشتغال به آن کار افتادن می توان با عدم قاطعیت مواجه شد.

ترس و اضطراب : ترس و اضطراب به صورت هيجان، شرم، احساس گناه و افسردگی در رفتار بروز می کنند، این ناراحتی ها به مانند تند بادی سهمگین بر وجود انسان می وزند، به گونه ای که هر وزش آن خود عاملی برای به تعویق انداختن کارها می شود.

 

آسیب های ارتباطی  :

عوامل محیطی موثر بر اهمال کاری عبارتند از :

 

نارضايتي از وضع موجود : پرتوقعی و نارضايتی از وضع موجود دو عامل مؤثر برای ايجاد سرخوردگی و متعاقب آن اهمالکاری است.

نگرش منفی نسبت به کار : ارتکاب به عملی که ناپسند و گناه تلقی می شود، بی شک موجب احساس شرمساری، انفعال، اضطراب و هيجان در فرد می شود، تجربه چنین هیجانات منفی عامل اصلی عقب انداختن کارها می شود، به عبارتی سردی علت اصلی برجایی اهمال در جان آدمی است.

نگرش غير واقع بينانه به ديگران: معمولا افراد افسرده نگرش مثبتی به دیگران ندارند، مدام خود را سرزنش می کنند و از دیگران ترحم می طلبند، اگر چه این حالت غالبا با حس بدبینی نسبت به این و آن نیز همراه است؛ این نگاه کاملا منفی و غیرمنطقی دلیلی بر اهمال است.

احساس عدم مسئوليت در برابر ديگران : اگر فردی در مقابل خود احساس مسئولیت نکند در قبال دیگری نیز احساس مسئولیت نخواهد کرد، خودمدار و خودمحور شده و در نتیجه اهمیت چندانی به دیگران نمی دهند و در ارتباط با این و آن هم کم می آورند چرا ديگران اين انانيت را برنمی تابند.

لجبازی با ديگران : گاه بر اثر استيلای خشم و غضب، فرد از دیگری عصبانی شده و بر مبنای لجاجت و سرسختی در برابر دیگران به رفتار نامناسب اهمال کاری دست می زند.

تلاش در جلب رضايت همگان : برخی از اهمالکاران تنها به این دلیل دچار اهمال می شوند که متمایلند برای جلب رضایت دیگران از هیچ تلاشی نسبت به آنان دریغ نکنند، به کارهای فراوان تن می دهند اگر چه فراتر از توان و قدرت شان باشد.

پرخاشگری انفعالی : معمولا فرو خوردن خشم، بازتابی جز کم کاری و سهل انگاری ندارد. گاه افراد به جای حل مساله، به اعتراض به دیگران با بی اعتنایی، کم کاری، عدم پذيرش، لجبازی واکنش نشان می دهند که این شیوه ، روشی دیگر از بروز اهمال کاری است.

 

چگونه با اهمال کاری مواجه شویم؟

مهمترین روشهای مواجه با بیماری اهمال کاری عبارتند از :

تلاش در ايجاد انگيزه و پرهيز از تنبلی: معمولا افراد اهمالکار تنبل هم هستند، تنبل ها برای رفع کمبودهای ذهنی خویش تلاش نمی کنند ، تحمل ناکامی ندارند و خود را در برابر ناملایمات زندگی ضعیف می پندارند و همیشه مایوس و در حال شکوه هستند. برای پرهیز از تنبلی به دنبال انگیزه باشید،عزم را جزم کنيد تا بي حالي و سستي را در خود بشکنيد و هرگز با یک یا چند شکست خود را حقیر ندانید و در انجام آن کار همت به خرج دهيد. بهتر است به نتایج وحشتناک اهمال، تنبلی و بی حالی بیندیشید و از غفلت راجع به آنها به شدت امتناع کنید.

 

اولويت بندی کارها : هرکس در زندگی وظایف گوناگونی دارد و شکی هم نيست که در يک زمان هيچ گاه قادر به انجام چندين کار نخواهیم بود، پس باید بتوانیم ارزشمندترين کار را با اولویت اول و بايد در اولين فرصت ممکن به انجام رسانيم چرا که این تقسیم بندی فرد را مقید به این امرمی کند تا به کاری که فوریت بیشتری دارد، بیندیشد و به طوری جدی در انجام ان نیز کوشا باشد.

تعيين وقت معين برای انجام هر کار : عدم آگاهی به وقت معین برای انجام هرکاری، از جمله دلایل اهمال است چه بسا اگر انجام هرکاری را مطلق وبدون قالب گیری زمانی در نظر بگیریم، احتمال بروز اهمال نسبت به آن نیز زیاد می شود. برای پرهیز از اهمال بهتر است فرد اهمالکار زمان را بشناسد و بر آن مبنا، برای هر کاری زمان پایان در نظر بگیرد. در این مسیر می توان از طرح پنج دقیقه ای ویا فن “جزء به جزء” استفاده کرد. در طرح پنج دقيقه ای، برای پرهیز از ایستا بودن فرد در انجام فعالیت، می توان زمان را به اجزای مختلف تقسيم کرد، به این شکل که برای شروع هر کار تنها مبنای پنج دقیقه وقت را در نظر بگیرید و هر پنج دقيقه پنج دقيقه برای خود برنامه ریزی نمایید. در استفاده از فن “جزء به جزء” نیز می توان کار را به بخش های کوچک و کوچک تر تقسیم نمود تا با مسلط شدن بر آن بتوانید از عهده انجام آن نیز برآييد.

استفاده از تنبيه و شرطی شدن اجتنابی: هرگاه انجام کاری را به تعویق انداختید، به جای تاسف خوردن برای خود تنبيهی درخور و مناسب در نظر بگیرید، نوع تنبيهات بستگي به ميل و سليقه افراد دارد. اگر در انجام این گونه تنبیه ها احتمال قصور و کوتاهی می رود بهتر است از دیگری بخواهید انجام این کار را برعهده بگیرد.

منبع: سلامت آنلاین/ نسرین صفری- مشاور خانواده

درباره ی fixlifeir

همچنین ببینید

4 سوال برای مقابله با به تعویق انداختن

به تعویق انداختن همچون صدایی در سر شما است که شما را با بهانه‌هایی به …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *